Mamo, boli mnie brzuch!

Już wiesz, że w temacie zdrowia dzieci nie sprawdzają się uogólnienia typu „zawsze” i „nigdy”. Bólu brzucha u dziecka nie możesz jednak nigdy lekceważyć!

Ból brzucha jest jedną z najczęstszych dolegliwości wieku dziecięcego. Może się on pojawić w każdym wieku dziecka, od niemowlęcia, aż do okresu pokwitania.

Niemowlę i małe dziecko nie umiejscawiają bólu. Reagują płaczem, podkurczeniem nóżek, ogólnym niepokojem. Co ciekawe, dzieci powyżej 3 r.ż., gdy zapytane o to, w którym miejscu boli, zwykle pokazują na pępek. Dopiero dziecko między 8. a 10. r.ż. może wskazać na to miejsce, które boli najbardziej.

Co powinni wiedzieć rodzice?

Gdybyśmy chcieli opisać wszystkie choroby, które mogą powodować bóle brzucha u dzieci, powstałby obszerny podręcznik. Tak wiele jest bowiem powodów tej dolegliwości.

Istnieją także ogólne zasady, z którymi warto się zapoznać.

Niektóre dzieci odczuwają i sygnalizują ból, gdy następuje przyspieszony ruch jelit przed wypróżnieniem Jeżeli po tym bólu szybko następuje prawidłowy stolec, nie oznacza to choroby.

O wiele trudniejsza sytuacja ma miejsce w przypadku niemowląt. Znacznie trudniej  rozpoznać u nich przyczynę  bólu brzucha. Wszystkie małe dzieci reagują w takiej  sytuacji niepokojem, podkurczaniem nóżek. Brzuch jest wtedy wzdęty, bolesny. Najczęstszą przyczyną  tej dolegliwości jest kolka jelitowa.

Może też istnieć inna, poważniejsza przyczyna: niedrożność przewodu pokarmowego.
W takim przypadku stan dziecka szybko się pogarsza. Narasta niepokój, pojawiają się wymioty, gorączka, a brzuch jest twardy i wzdęty. Dziecko nie oddaje stolca, a z odbytu może się sączyć krew. Taki stan wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej!

Im dziecko jest młodsze tym częściej bóle brzucha mogą pojawiać się  z powodu stanów  zapalnych zlokalizowanych poza jama brzuszną. Tak się dzieje  w stanach zapalnych ucha środkowego, gdzie oprócz bólów brzucha może wystąpić także biegunka.

Bóle brzucha mogą także występować u dzieci w stanach zapalnych gardła i migdałków.

Dzieje się tak z powodu powiększenia węzłów chłonnych, które zlokalizowane są w jamie brzusznej.

U starszych dzieci dość często przyczyną dolegliwości bólowych może być zapalenie wyrostka robaczkowego. Ból lokalizuje się wówczas najczęściej w prawym podbrzuszu,
ale może promieniować w obrębie całego brzucha. W tym przypadku diagnozę ustalić powinien doświadczony pediatra lub chirurg. Pomóc może w tym interpretacja wykonanego badania krwi.

Kolejną przyczyną bólów brzucha może być dysfunkcja, lub stan zapalny każdego narządu znajdującego się w obrębie jamy brzusznej. Często jest to stan zapalny śluzówki żołądka lub dwunastnicy. W takich przypadkach rozpoznanie można ustalić wykonując gastroskopię.  Bądźmy spokojni: badanie to u  małych dzieci wykonywane jest w  krótkim znieczuleniu ogólnym, a u starszych w znieczuleniu miejscowym. Co więcej, w takich przypadkach odpowiednio dobrana terapia prowadzi do szybkiego wyleczenia.

Dość często ból brzucha  powodują schorzenia wątroby. Badanie ma na celu określenie,
czy narząd ten uległ powiększeniu.

W przypadku zapalenie trzustki dochodzi do współwystępowania dokuczliwych objawów.

Oprócz nasilonych bólów brzucha, pojawić się mogą biegunka i wymioty, a stan dziecka może się znacznie pogorszyć.

Z kolei choroby nerek, zaburzenia odpływu moczu mogą powodować nasilone dolegliwości bólowe.

Jak pomóc dziecku?

Jeśli u dziecka stwierdzimy bóle brzucha, to, po pierwsze nigdy nie podajemy środków przeczyszczających!  Mogą one doprowadzić, w niektórych przypadkach, do perforacji jelita. Obecnie nie zaleca się także stosowania ciepłych okładów na brzuch.

Diagnozę każdorazowo ustala lekarza. Dlatego też nie zalecane jest podawanie dzieciom leków przeciwbólowych, w obawie przed zatarciem objawów klinicznych, pozwalających szybciej ustalić przyczynę dolegliwości.